Gebelerde Radyoloji Korkusu Yersiz Midir

- Bölüm: Öne Çıkan Yazılar, Radyoloji

Gebe Radyolojisi

‘Kafamı koyduğum yer evimdir’

James Hetfield

Özet

  • Amerikan Obstetrisyenler ve Jinekolojistler Birliği gebelik süresince tek sefer yapılan radyolojik incelemenin fetus üzerine zararlı etki göstermediğini belirtmektedir.

Giriş

  • Alien filmi 1979 yılında çekildi. Kendisi zengin görsellik içeren etkileyici bir yapıt. Bir grup bilim adamı uzun ışık yolları teperek ulaştıkları Meskalined gezegeninde bilimsel araştırmalar ile haşır neşir olur. Alien soyu diğer bilim kurgu karakterleri aksine zeki bir medeniyet değildir. Yaşam ve üreme döngüsü dışında hayattan beklentileri yoktur (benzer cinsler çoktur). Yaratığın cinsel görünümü kasten belirsiz bırakılmış, bu sayede hem kadın hem de erkeklerin cinsel korkularına çağrışım yapılabilmiştir.
  • Alien’e radyolojik inceleme yapılsaydı doğacak yaratık yavruları ne kadar etkilenirdi bilemiyoruz ama insan yavruları radyasyondan etkileniyor.
  • Hiroşima ve Nagazaki’ye atılan atom bombası sonucunda görülen prenatal ölümler, mikrosefali, mental retardasyon, malformasyonlar ve çocukluk çağı kanserlerindeki artış nedeniyle gebelerde radyolojik inceleme yapılmaktan kaçınılmaktadır.
  • Fetusun maruz kaldığı radyasyon miktarı kadar kaç haftalık olduğu da radyasyondan etkilenme oranını gösteren bir parametredir. Fetal malformasyon sıklıkla gebeliğin 2 ile 8.haftasında, organogenez nedenli, daha fazla görülmektedir. Fetal santral sinir sistemi radyasyondan gelişiminin en yoğun olduğu 8 ile 15.haftalar arasında etkilenir. Fetusun ışık duyarlılığı gebeliğin 15 ile 25. haftaları arasındaki azalır.

   Radyasyon Malformasyon İlişkisi

 

Malformasyon

Yüksek Risk Haftası

İyonize Radyasyon Düzeyi

Mental Retardasyon

8-15

0-8 hf: Yok

8-15 hf: 6-31 rad

16-25 hf: 25-28 rad

25 hf ve sonrası >50 rad

IQ Düzeyinde Düşme

8-15

10 rad                

Mikroensefalopati

8-15

 > 2000 rad      

Diğer Malformasyonlar 

3-11

> 20 rad       

Radyolojik Görüntüleme Yöntemleri ve Fetal Radyasyon Maruziyeti

Çekilen Grafi

Fetal Maruziyet (Rad)

İki Yönlü Akciğer Grafisi

< 0.001

Direkt Abdominal Grafi

0.1

Pelvik Grafi

0.2

Kafa ve Göğüs Tomografisi

< 1

Batın ve Lomber Bölge Tomografisi

3.5

Pelvik Tomografi

0.25

Güliver’in Gebe Eşine Batın Tomografisi Çekilirken Ortama Yayılan Radyasyon

 – Katalan lider Mas’ın dediği gibi ‘la independència és el poder més  gran’ ‘ben de anne karnında radyasyona maruz kaldım ama bakın yine de bağımsızlık arayabiliyorum’ anlamına geliyor. Radyasyon almış bir fetusun aklını koruduğunun kanıtıdır bu.

– Evet sorularınız lütfen,… tek tek hanımlar.

– Sizden başlayalım kucağında kaniş köpeği taşıyan kilolu bayan.

  • Soru 1: Gebe olduğumu bel ağrım için çektirdiğim manyetik rezonans görüntüleme ile öğrendim. Bebeğime bir zarar gelmiş midir.
  • Size: Manyetik rezonans görüntüleme bebeğinize hiçbir zarar vermez. Gebelikte kullanımı, ultrason ile birlikte, en güvenilir radyolojik tetkiktir.
  • Soru 2: On dört haftalık gebeyim (bir alkış fırtınası kopar-hastanın yüzü kızarır) ve geçirdiğim trafik kazası nedenli doktorum bana batın tomografisi çekti. Çocuğuma bir zarar gelmiş midir.
  • Size: On dört haftalık fetusun radyasyondan zarar görmesi için en az 6 (rad)lık radyasyon alması gerekmektedir (Tabloları inceleyin hanımlar). Batın tomografisi nedenli maruz kaldığınız radyasyon 3.5 (rad)dır ve tek sefer olduğunu düşünürsek zararı yoktur.
  • Soru 3: Ben de gebeyim ve ayak bileğimde burkulma sonrası ciddi ağrı oluştu. Doktorum kırık olabileceğini söylüyor. Direkt grafi çektireyim mi.
  • Size: Direkt grafiden alabileceğiniz en fazla radyasyon miktarı 0.2 (rad)dır ve herhangi bir gebelik haftasında malformasyonlar 6 (rad)’dan başlar. Bir zarar görmeniz mevzubahis değildir.

 Her Şey

Gebelerde fetusa zarar verme korkusu ile radyolojik incelemeden kaçınmak ileriki süreçte doğacak çocuğa daha büyük zarar verebilir (sakat bir anne). Fetusun radyasyona en duyarlı olduğu zaman dilimi gebeliğin 8 ile 15.haftasıdır. Doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6 dır. İnsanoğlunun çektiği hiçbir radyolojik inceleme (batın tomografisi dahil) 4 (rad)’ın üstü değildir. Gebelikte manyetik rezonans görüntüleme ile apandisit, ultrasonografi ile derin ven trombozu tanısı güvenli bir şekilde konulabilir.

  • Tüm bu yazılanlar gebelik süreci boyunca yapılacak ‘tek sefer radyoloji’ sloganı için geçerlidir.

 

 Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ

Dr Aydın Sarıhan, Başakşehir Devlet Hastanesi, Acil Tıp, İstanbul

aciltıp.com

 

 

Sancılar

  1. American College of Obstetricians and Gynecologist. Guidelines for Diagnostic Imaging During Pregnancy, ACOG Committee Opinion No. 299. Obstet Gynecol. 2004;104:647-51.
  2. Kennedy A. Assessment of acute abdominal pain in the pregnant patient. Semin Ultrasound CT MR.2000;21:64-77.

 

loading...

49 Comments

  1. ben 2 haftalık hamileyim bilmeden bt üst abdomen cekindim bebegime zararı olmusmudur en fazla 4 günlük hamileyken cekindim

    1. Çağdaş Can

      Semra hanım merhaba. Gebelere en az 6 rad etkisindeki görüntülemeler zarar verir. Batın tomografisi bile 4 raddır. Üstüne üstlük fetusun radyasyona en duyarlı olduğu zaman dilimi gebeliğin 8 ile 15.haftasıdır, sizinki gibi 4.gün değil. Bu bilgiler ışığında bebeğinizin zarar görmesi söz konusu değildir.

  2. Mrb ben hamileligimin ikinci haftasinda bilmeden kalca rontgeni cektirdim bu durum beni cok endiselendiriyor bebegim zarar gorurmu ileride kanser ya da zeka geriligine yol acarmi

    1. Çağdaş Can

      Direkt grafiden alabileceğiniz radyasyon miktarı 0.2 (rad)dır ve herhangi bir gebelik haftasında malformasyonlar 6 (rad)’dan başlar. Korkulacak bir durum yok, bebeğiniz zarar görmedi.

  3. Merhaba su anda 2-3 haftalık hamileyim fakat 7 gün önce bilmeden Waters grafisi çektirdim ve antibiyotik kullandım.sizce bebeğime bi zararı olmuşumdur ne Zaman anlaşılır sağlığı birşey yapmam gerekir mi?

    1. Çağdaş Can

      Doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6 dır. İnsanoğlunun çektiği hiçbir radyolojik inceleme (batın tomografisi dahil) 4 (rad)’ın üstü değildir. Waters grafisi hem karın bölgesine uzaklığı hem de düşük rad miktarı ile bebeğinize zarar vermeyecektir. Bu sorudaki zarar potansiyeli kullandığınız antibiyotiğin adında gizlidir.

  4. Cok teşekkür ediyorum.kullandigim ilaçlar da sudafed ,avelox 400, bunları 3 gün kullandım sadece bi etkisi olmamıştır umarım.

    1. Çağdaş Can

      Her iki ilacında gebelik kategorisi C’dir, bu nedenle gebelikte kullanımı önerilmemektedir.

  5. 2 haftalık gebeyim dedim ama anlamamış nöroloji uzmanı beyin tomografisi çektirdim duyunca çok panikledi korktu kadın doğumcu ise birşey olmaz dedi çok ağladım çok yıprandım siz ne dersiniz

    1. Çağdaş Can

      Beyin tomografisi ile <1 rad’lık radyasyon aldınız. Doğumsal anomali için en az 6 rad gerekiyor. Bu tomografi çocuğunuza zarar vermeyecek.

      1. Nöroloji uzmanı gebeliği sonlandırmaktan bahsetti beni çok korkuttu zaten düşecektir felan dedi henüz kese bile oluşmamış bebek de yok kan değerim pozitif eminsiniz değil mi biraz rahatladım sanki

  6. Birde Çağdaş bey dünki tomografi den sonra belim çok ağrıyor bel ağrısı düşüğe sebep olur mu o kadar psikolojimi bozdular ki

  7. Yazılarınızı okudum belli ki harika bir doktorsunuz içimi rahatlattınız dilerim Allah dan ayağınız taşa değmesin teşekkür ederim

    1. Çağdaş Can

      Kadın doğum ile direk ilişkisi olmayan tek bir semptomu (bel ağrısı) düşük ile ilişkilendirmek doğru olmayacak. Sağlıklı bir gebelik dönemi diliyorum, iyi dilekleriniz için teşekkür ederim.

  8. Merhaba 4 haftalik hamile oldugumu bilmeden akçiger filmi cektirdim çok korkuyorum bebegime bir sey olacak diye dr.bey sizce ne yapmaliyim .

  9. Çağdaş Can

    Akciğer grafisi ile < 0.001 rad'lık radyasyon aldınız. Doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6 dır. Çocuğunuz zarar görmedi.

  10. Çağdaş bey ben beyin tomografisi çektirmiştim şimdi 8 haftalık hamileyim ve tam kesenin yanında bir kan kesesi daha var acaba radyasyondan oluşmuş olabilir mi?

  11. Çağdaş Can

    Radyasyon değil ama gebeliğin diğer sorunları ile ilişkisi olabilir. Kadın doğumcunuz sizi aydınlatacaktır.

  12. Çok teşekkür ederim vicdan azabı çekmeyecğim en azından hep benim suçum diye düşündüm.

  13. Merhabalar son adet tarih baslangici 19 ekim.16 kasımda bobrek agrisi nedeniyle dr gittim ama gebelik olma ihtimali olabilir diye ilk once kadin doguma gittim ultrasonda ve kan testi negatifti.kese de gorunmedi ve ben o aksam alt ust batin tomografi çektirdim. 24 kasımda hala regli olmayinca tekrar kan testi yaptirdim ve deger 1865 cikti tahmini 4 hafta ve 3 haftalikken tomografi cekilmis oldu sizce bebegime bir zarari olur mu.syg

    1. Öncelikle geçmiş olsun 4 haftalık dönemde 3.5 rad radyasyon almışsınız.
      Bu dönem için limit 6 rad. Diğer taraftan bu dönemde genel olarak gebeliklerin %20’si doğal nedenlerle sonlanmaktadir.

      1. Cok teşekkür ederim icim rahatladı. Doktorumda cuma gunu bakacak kalp atışı olursa tamam demisti..iyi calismalar

  14. 22 haftalik hamileyken burkma sonucu ayak bilegimde kotu kirik olustu.su anda 34 haftalik hamileyim ve bu zamana kadar 2 ameliyat gecirdim.belden uyusturdular.ve beni en cok uzende bugune kadar yaklasik 15 tane rontgen cekilmek zorunda kaldim.hepsi kursun yelekliydi ama bebegim icin endiseleniyorum.sıkıntı olmusmudur bebegim icin yada olussaydi ultrasonda belli olurmuydu..

    1. Çağdaş Can

      Doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6. Grafilerden aldığınız miktar ise 15×0.001:0.015 rad, kurşun yelek bu sayıyı daha da azaltacak. Bu bilgiler ışığında çocuğunuz radyasyon kaynaklı zarar görmedi.

  15. Ben daha kesem bile oluşmamışken beyin tomografisi çektirdim. Doktor etkilendiyse düşecektir yoksa bir sorun olmadan yaşayacaktır dedi. Şimdi 13.haftamdayım bebeğimin radyasyondan etkilenmediğini varsayıp derin bir nefes alabilir miyim yoksa hala düşük tehlikem var mı?

  16. Çağdaş Can

    Beyin tomografisinden <1 rad aldınız, bebeğinizin zarar görmesi için en az 6 rad gerekliydi. Radyasyon kaynaklı düşük tehlikeniz bulunmuyor Fatma hanım.

  17. Teşekkür ederim Çağdaş Bey

  18. 9 haftalik hamleyim. Yapılan bir tahlilde tuberkiloz olma ihtimalim çıktı. Kan değerlerime bakıldığında problem yok denildi ancak akciğer filminde net belli olurmuş. Bebeğin zarar görme ihtimalinden dolayi korkuyorum ne yapmam gerekir bilmiyorum

    1. Çağdaş Can

      Akciğer grafisi çektirebilirsiniz, çocuğunuza zarar vermeyecek.

  19. Hamile oldugumu bilmeden 10 gun icinde 3 defa beyin ve yuz tomigrafisine girdim..ve 1 gun sonra hamile oldugunu ogrendim..meger 5+ 4 gunluk hamileymisim:( bebegim ne kadar etkilenmistir bilemiyorum yardimci olurmusunuz?

    1. Çağdaş Can

      Üç kez tomografi çektirdiğinize göre toplam 3 rad radyasyon aldınız.
      Fetusun radyasyona en duyarlı olduğu zaman dilimi gebeliğin 8 ile 15. haftasıdır ve doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6 dır.
      Bu bilgiler ışığında bebeğiniz zarar görmedi Yağmur hanım.

  20. Gitmedigimiz sormadigimiz dr prof radyolog kalmadi:( hepside risk cok buyuk sonlandirin dedi..rajatlayabilirmiyiz gercekten cagdas hocam dua ederiz valla size bol bol..emin olalim mi gercekten sizden ricam yardimci olabilirmisiniz sizinde varsa taniginiz radyolog filan lutfen bizim icin sorabilirmisiniz .tam rahat etmemiz icin yasadigimi bilemezsiniz ne zor saniyeler geciriyorum..bos kacagindan supheleniliyor diye cektirdim hep ve daha sonuclanmadi ustune bununla karsilasinca hepten stres skinti yaptim..:(((

    1. Çağdaş Can

      İkinci haftada bile değil gebeliğiniz, fetal malformasyon sıklıkla gebeliğin 2 ile 8. haftasında görülür. Bebeğin santral sinir sistemi ise radyasyondan en çok fetal gelişimin 8 ile 15. haftaları arasında etkilenir. Beyin tomografisi karnınıza uzak bölgeyi görüntüler.
      Nereden bakarsak bakalım risk düşük, kesinlikle gebeliği sonlandırmayın, kadın doğum takiplerinize devam edin.

    2. Yağmur sonuç be oldu

  21. Ikinci haftada deil ama 5 haftlikken yapildi hocam..

    1. Çağdaş Can

      Toplam 3 rad radyasyon aldınız, fetusun radyasyona en duyarlı olduğu zaman dilimi gebeliğin 8 ile 15. haftası ve doğumsal anomali için gereken rad miktarı en az 6.
      Çocuğunuz zarar görmedi.

  22. Bende 4 haftalıkken beyin tomografisi çektirdim Çağdaş hocam bebeğiniz zarar görmedi diyene kadar öldüm öldüm dirildim. Radyoloji uzmanı aldırın dedi kadın doğumcum bebeğim zaten düşecek diye hiç onu umursamadı. Ama ben vazgeçmedim bebeğim den. Şimdi 23 haftalık olduk çok şükür. Sizden Allah razı olsun Çağdaş Bey. Dilerim ayağınız taşa değmez.

  23. Çağdaş hocam bir yazıda radyasyona maruz kalan annenin fetal eko yaptırması gerekiyor diyordu ben 4 haftalıkken beyin tomografisi çektirdim benim fetal eko yaptırmam gerekiyor mu? Bebeğimin kalbinde bir sorun olmuş mudur?

  24. Çağdaş Bey ne olur bir kez daha cevap yazın lütfen

    1. Çağdaş Can

      Fetal eko için gereklilik bulunmuyor Fatma hanım, rutin kadın doğum poliklinik takibi yeterli.
      İyi dilekleriniz için teşekkür ederim.

  25. Allah razı olsun sizden. Bu tomografi olayı beni mahvetti 24 haftalık olduk ama bide bana sorun siz böyle net konuşunca çok rahatlıyorum inanın.

    1. Fatma hanim merhaba..ayni korkuyu yasiyoruz ama ben daha fazla 3 defa girdigim icin..sormak isedigim bisiy var..2 li 3 lu testler yaoildimi size..benimki henuz kucuk..sizde yapidiysa yada detayli usg ye girdiyseniz onlarda bisiy cikmadi dimi?

      1. Merhaba Yağmur hanım. Evet 2li ve detaylı ultrason yapıldı Rabbime binlerce şükürler olsun herşey yolunda. Sizde kalbinizi ferah tutun benim doktorum 10 kere girsen anca etkisi olur sana %100 garanti veriyorum dedi. Ama anne yüreği durur mu geçen gün tekrar ayrıntılı ultrasona girdim ve doktora kalbine lütfen çok dikkatli bakın dedim. Oda baktı bir sorun yok beyin olduğu için etkilenmez hemde daha çok küçükmüş dedi. Kaldıki etkilense asla yaşamazmış. Yaşadıysa demek ki hiçbir sorun yoktur dedi. Neler yaşadığınızı benden iyi kimse bilemez size tavsiyem Çağdaş hocama güvenin ve kalbinizi ferah tutun. Eminim Rabbim o küçücük yavruyu korumuş ona zarar gelmesine engel olmuştur. İnşallah yavrularımız sağlıklı bir şekilde doğar.

  26. cok tsk ederim…inanin birkez daha rahatladim…bizde cok hastane prof onkoloji radyaloji dolastik..cogu umutsuz konustu bikac kisi az zarar gormustur dedi..ama en net soyleyen cagdas hocaydi ve ben 100 kisiye deil 1 kisiye inanip yola devam karari aldik…Rabbim saglikli sekilde dunyaya getirmeyide nasip eder ins..bizde cok dua ediyoruz Cagdas Hoca ya..

  27. İnşallah hiçbir zarar görmemiştir Allah’ın izniyle. Ben 25 haftalık oldum ama 25 yıl gibi geçti belki yüz tane yazı okudum hep 5 rad ve üzeri almak gerekiyor ve ilk haftalarda ya hep ya hiç kuralı geçerliydi.en kötü tarafı ben hamile olduğumu biliyordum ve söyledim buna rağmen çektiler ve beni suçladılar güya ben emziriyorum demişim. İlk zamanlar günlerce ağladım iki kilo verdim delirmek üzereydim ama çok şükür artık rahatım sizde ikili test ve ayrıntılı ultrason dan sonra rahat edersiniz umarım.

  28. Benim ilk kadın doğum uzmanım kanamam vardı ve bana müdahale etmedi sen tomografi çektirmişsin bırakalım düşsün dedi ben hayır benim bebeğim etkilenmedi elinizden geleni yapın dedim hiç vazgeçmedim bebeğim den şimdi böbreğimde genişleme var kartel takılması gerekiyormuş ama oda erken doğumu tetikliyormuş taktırmadım ben bebeğim için böbreğimden bile vazgeçtim.

  29. benimde suan riski bi beyin ameliyatim var..belki gebelik 4-5 aylik olunca yapilacak belkide dogumdan sonra..yada bu bebek bir mucize olup benim hastaligima sifa olur..cunku dusunmediginiz bir anda nasip oldu..hastaligim arastirilirken hamileymisim ve haberim yoktu..ins bebeginde sagliklidir ve bana da sifa olur..cvplariniz icin sizede cok tsk ederim..Rabbim sizinde bebeginizi saglikla kucaklamanizi nasip etsin..

  30. Allah acil hayırlı şifalar versin. Rica ederim dilerim herkes bebeğini sağlıcakla kucağına alır. İyi haberlerinizi almamız dileği ile.

  31. Yağmur hanım hamilelik takibi diye bir uygulama var bir bebek yüzü var mavi kurdaleli orada bir sürü hamile sorunlarından bahsediyor birbirimize yardım etmeye çalışıyoruz sizde indirin isterseniz oradan haberlerinizi almak isterim doğrusu.

Bir Cevap Yazın

İlginizi çekebilir

Hastalıkların Hileleri Olur

Hastalıkların Hileleri Özet: Pulmoner emboli-miyokard enfarktüsü, multifokal atriyal